Seksuele gezondheid is meer dan geen klachten.

Als je op school iets leerde over seks, ging het misschien vooral over wat er mis kan gaan. Zwanger worden als je dat niet wilt, soa's, grenzen. Dat is belangrijke kennis. Maar het laat iets weg: dat seksualiteit ook iets goeds is in je leven. Seksuele gezondheid als vrouw is meer dan geen klachten hebben.

1. Een brede definitie

De Wereldgezondheidsorganisatie omschrijft seksuele gezondheid als welzijn op het gebied van seksualiteit: lichamelijk, emotioneel, mentaal en sociaal. Niet alleen de afwezigheid van ziekte. Volgens die omschrijving hoort ook de mogelijkheid erbij om plezierige en veilige ervaringen te hebben, zonder dwang of discriminatie.

Dat is een andere manier van kijken. Je bent niet seksueel gezond omdat er niets aan de hand is. Je bent het als je je goed voelt bij je lichaam, weet wat je wilt en ruimte hebt om dat te ontdekken.

2. Preventie hoort erbij

Een brede kijk betekent niet dat de basis minder belangrijk wordt. Zorg voor je lichaam blijft het fundament:

• laat je testen op soa's als je een nieuwe partner hebt of twijfelt;
• doe mee aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker als je een uitnodiging krijgt;
• kies een vorm van anticonceptie die bij je past, als dat voor jou speelt;
• maak je toys na elk gebruik schoon met lauw water en milde zeep.

Je huisarts of een Centrum Seksuele Gezondheid van de GGD kan je hierbij helpen. Dat is gewone zorg, geen reden voor schaamte.

3. Plezier hoort er ook bij

Plezier is geen extraatje dat je pas mag als de rest op orde is. Het hoort bij je gezondheid, net als goed slapen en bewegen. Veel vrouwen merken dat genot hen helpt ontspannen en beter in hun lichaam te zitten.

Plezier ziet er voor iedereen anders uit. Solo of samen, vaak of zelden, met of zonder toy. Het gaat er niet om hoeveel, maar of het klopt voor jou. Lees ook Masturberen als vrouw: een rustige gids.

En plezier vraagt om veiligheid. Je kunt alleen echt genieten als je weet dat je mag stoppen en dat je grenzen worden gerespecteerd. Lees ook Instemming is ook nieuwsgierig zijn.

4. Zelfkennis als basis

Je kunt pas goed voor je lichaam zorgen als je het kent. Hoe ziet je vulva eruit? Waar zit je clitoris precies, en hoe groot is die eigenlijk? Wat voel je wanneer? Lees ook De clitoris is groter dan je denkt.

Zelfkennis helpt je ook om te merken wanneer er iets verandert. Een nieuwe plek, ander vocht, pijn waar die er eerst niet was. Wie haar lichaam kent, ziet dat eerder. Lees ook Je vulva leren kennen.

Seksuele gezondheid ziet er in elk lichaam anders uit, op elke leeftijd en met elke gezondheid. Lees ook Genot in elk lichaam.

5. Wanneer je hulp zoekt

Heb je pijn bij seks, merk je dat je zin lang wegblijft en dat je daar last van hebt, of voel je je onveilig? Dan hoef je dat niet alleen op te lossen. Je huisarts is een goed eerste adres. Die kan je doorverwijzen naar een gynaecoloog, een bekkenfysiotherapeut of een seksuoloog. Lees ook Wanneer pijn geen onderdeel hoort te zijn.

Op 4 september is het World Sexual Health Day, een dag om stil te staan bij seksuele gezondheid voor iedereen. Daar schrijven we binnenkort meer over. Lees ook World Sexual Health Day: Every Body.

Wil je ergens over praten, of weet je niet goed waar je moet beginnen? Stuur ons een bericht. Je krijgt antwoord van een mens, zonder oordeel. Voor medische vragen verwijzen we je altijd door naar je huisarts.