Stress en zin: waarom je hoofd meedoet.

Het is eind januari. De feestdagen zijn voorbij, het werk is terug, de dagen zijn nog kort. Veel mensen merken dat hun zin in deze weken wat wegzakt. Dat ligt niet aan je lichaam alleen. Je hoofd doet mee, en dat is volkomen logisch.

1. Gas en rem

Onderzoekers John Bancroft en Erick Janssen van het Kinsey Institute beschreven rond 2000 een model dat veel verheldert. Je zin werkt volgens hen met twee systemen: een gaspedaal en een rempedaal.

Het gaspedaal reageert op alles wat je opwindend vindt. Een aanraking, een herinnering, een geur, een gedachte. Het rempedaal reageert op alles wat een reden kan zijn om het niet te doen. Zorgen, onrust, vermoeidheid, het idee dat iemand kan binnenkomen, of de vraag of je lichaam er wel goed uitziet.

Beide werken altijd tegelijk. Emily Nagoski maakte dit idee bekend in haar boek Come as You Are. Haar belangrijkste punt: als je geen zin hebt, ligt het vaak niet aan te weinig gas, maar aan te veel rem.

2. Wat stress met de rem doet

Stress zet je lichaam in een stand van opletten. Dat is handig als er echt iets moet gebeuren, maar het past slecht bij ontspanning en genot. Je hoofd blijft bezig met wat er nog moet, en je lichaam volgt.

Bij veel mensen werkt stress daardoor als een flinke voet op de rem. Je kunt een prima gaspedaal hebben, maar met de rem ingetrapt kom je niet vooruit. Meer gas geven, met meer prikkels of meer moeite, helpt dan vaak niet. De rem wat loslaten wel.

Bij sommige mensen werkt het andersom: zij zoeken juist genot als manier om stress kwijt te raken. Ook dat is normaal. Het laat zien dat iedereen dit anders ervaart.

3. Ruimte maken als je hoofd vol zit

Je hoeft stress niet eerst weg te hebben voordat je iets mag voelen. Kleine dingen kunnen de rem al wat ontlasten.

• Maak de overgang. Van een werkdag direct naar genot is een grote stap. Een douche, een wandeling of tien minuten zonder telefoon helpen je hoofd om te schakelen.
• Haal de verwachting weg. Spreek met jezelf af dat er niets hoeft. Geen orgasme, geen bepaalde duur. Alleen kijken wat er gebeurt. Lees ook Opwinding kost tijd, en dat is normaal.
• Begin bij je adem. Een paar keer langzaam uitademen geeft je lichaam het signaal dat het mag zakken. Meer daarover in Ademhaling en aandacht.
• Gebruik je zintuigen. Warm licht, een zachte stof, een geur die je fijn vindt. Ze brengen je terug in je lijf, uit je hoofd. Zie ook Je zintuigen als ingang.
• Houd het klein. Een kleine, ronde vibrator zoals de Pebble ligt rustig in je hand. Je kunt hem eerst op je buik of dij leggen en rustig verder gaan als je wilt. Of niet.

Pebble

Klein en rond, past in je hand.

€ 19,99

Ben je samen? Vertel dan wat er in je hoofd zit. Uitspreken dat je moe bent of vol zit, haalt vaak al wat druk weg. En het geeft de ander de kans om mee te denken, in plaats van te raden. Je kunt ook samen afspreken dat aanraken niet meteen ergens naartoe hoeft.

Wil je verkennen wat jouw rem en gas zijn, dan is tijd voor jezelf een goede plek om te beginnen. Lees ook Masturberen als vrouw: een rustige gids. En hoe je lichaam reageert als de zin wel komt: De clitoris is groter dan je denkt.

4. Als het niet overgaat

Een paar weken minder zin in een drukke periode is heel gewoon. Houdt het lang aan, of heb je er echt last van, dan is het goed om verder te kijken.

Langdurige stress, somberheid, uitputting, sommige medicijnen en hormonale veranderingen kunnen allemaal invloed hebben op je zin. Je huisarts kan met je meedenken en je zo nodig doorverwijzen, bijvoorbeeld naar een psycholoog of seksuoloog. Meer over medicijnen lees je in Medicijnen en je zin.

Je zin is geen meter die altijd hoog moet staan. Hij beweegt mee met je leven. Soms is minder zin gewoon een teken dat je hoofd vol zit, en dat je even ruimte nodig hebt.

Wil je iets vragen? Stuur ons een bericht. Je krijgt antwoord van een mens, zonder oordeel.